عمل جراحی سزارین، یک روش ایمن برای تولد نوزاد به شمار میرود، اما میتواند برای مادر با یک دغدغه و نگرانی همراه باشد: ایجاد اسکار پوستی در ناحیه برش جراحی. در بسیاری از موارد ممکن است اسکار سزارین به مرور زمان برجسته، تیره یا حتی دردناک شود. این اسکار نه تنها از نظر ظاهری آزاردهنده است، بلکه میتواند بر اعتماد به نفس و حس آرامش مادر نیز تاثیرگذار باشد. با پیشرفت پزشکی و بهرهمندی از روشهای نوین زیبایی، درمان اسکار سزارین کاملا امکانپذیر بوده و میتوان از روشها متنوعی مانند پمادهای ترمیم کننده، لیزر، سابسیژن و ... بهرهمند شد تا کاهش چشمگیر پیدا کرده و یا به طور کامل حذف شود. برای آشنایی بیشتر با انواع اسکار سزارین و نحوه ایجاد آنها، روشهای درمان و نکات مهم در پیشگیری از بروز آن، با ما تا انتهای این مطلب همراه باشید.
برش جراحی سزارین به چه روشهایی انجام میشود؟
در عمل سزارین که روشی برای خارج کردن نوزاد از داخل رحم است، برشی بر روی شکم و رحم مادر ایجاد میشود. نوع و جهت در این برشها بسته به شرایط مادر، وضعیت جنین و نظر جراح متفاوت است. شناخت انواع برشها، به درک بهتر شکل اسکار باقی مانده نیز کمک میکند.
1. برش افقی (Bikini Cut یا Transverse)
این نوع برش، رایجترین نوع برش سزارین است که معمولا در پایینترین بخش شکم، کمی بالاتر از ناحیه شرمگاهی ایجاد می شود. با این برش، جراح به پایین ترین قسمت رحم که نازک ترین قسمت آن است، دسترسی پیدا میکند. در این روش:
- خونریزی کمتر رخ میدهد
- ترمیم بهتر و سریعتر انجام میشود
- اسکار سزارین کمتر قابل مشاهده است
اما باید در نظر داشت که در موارد اورژانسی دسترسی سریع به رحم دشوارتر است.
2. برش عمودی (Classical Cut یا Vertical)
برش عمودی را با نام برش کلاسیک میشناسند که پزشک با این برش به قسمت میانی رحم دسترسی پیدا میکند. این روش کمتر رایج است و تنها در شرایط اضطراری یا زمانی که دسترسی سریعتر به جنین ضروری است، استفاده میشود. در این روش:
- دسترسی سریعتر به رحم و جنین ایجاد میشود
- برای مواردی مانند زایمان زودرس، قرارگیری غیر طبیعی جفت یا وجود چسبندگی مناسب است
اما باید در نظر داشته باشید که:
- جای زخم بزرگتر و برجستهتر از برش افقی است
- احتمال بیشتری برای تشکیل اسکارهای ضخیم یا کلوئیدی وجود دارد
- خطر بیشتری برای پارگی رحم در بارداریهای بعدی وجود دارد
اسکار سزارین چگونه به وجود میآید؟
در هنگام جراحی سزارین یک برش در قسمت پایین شکم و اطراف بیکینی ایجاد میشود تا بتوان نوزاد را از رحم خارج نمود. پس از خروج نوزاد و جفت، محل بریده شده بخیه زده میشود. اسکار سزارین زمانی رخ میدهد که پوست و بافتهای زیرین شکم طی سزارین بریده و سپس بخیه زده میشوند. این بریدگی و بخیه باعث ایجاد یک زخم شده و بدن برای ترمیم آن شروع به ساختن بافت جدید میکند. اما بسته به این ترمیم ممکن است باعث باقی ماندن جای زخم یا اسکار شود. از مهمترین دلایل به وجود آمدن اسکار پس از جراحی سزارین میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- نوع پوست و ژنتیک فرد: برخی افراد بر اساس نوع پوست و وراثت، به طور طبیعی مستعد ایجاد اسکارهای ضخیم یا کلوئیدی هستند.
- نحوه بخیه زدن و تکنیک جراحی: مهارت جراح و نحوه بخیه زدن زخم نیز میتواند در روند بهبود این زخم بسیار موثر باشد.
- عفونت یا کشیدگی زخم: اگر محل زخم پس از جراحی عفونت کند یا تحت فشار قرار گیرد، احتمال تشکیل اسکار برجسته بیشتر است.
- تغییر بافتها: پس از جراحی سزارین، بافتهای اطراف رحم و شکم برای ترمیم زخم تغییر میکنند. این تغییرات میتوانند اسکار به وجود آورند.
- نوع و محل برش: نوع برش (عمودی یا افقی بودن) و محل آن بر روی رحم میتواند بر میزان و شکل اسکار تاثیرگذار باشد.
- مشکلات در ترمیم: اگر زخم سزارین به درستی ترمیم نشود یا در ترمیم آن مشکلاتی به وجود آید، میتواند باعث ایجاد اسکار ضخیمتر، غیرطبیعی یا حتی ایجاد کیسههای پر از مایع شود.
- عدم مراقبت مناسب پس از جراحی: عدم رعایت بهداشت زخم، بیتحرکی یا فعالیت بیش از حد زودهنگام ممکن است منجر به بدتر شدن اسکار شود.
آشنایی با انواع اسکار سزارین
در اغلب موارد، برشهای سزارین به خوبی جوش میخورند، اما گاهی در ترمیم محل برش ممکن است مشکلاتی ایجاد شود که باعث به وجود آمدن انواع اسکارهای مختلف میشود. این اسکارها شامل موارد زیر میشوند:
1. اسکار هایپرتروفیک (اسکار برجسته)
ظاهر این نوع اسکار به صورت برجسته، قرمز و ضخیم بوده و معمولا در محدوده زخم باقی میمانند. در برخی موارد با خارش و سوزش همراه بوده و با درمانهای مختلف میتوان آن را از بین نمود.
2. اسکار آتروفیک (اسکار فرورفته)
این اسکار به صورت نازک و فرورفته بوده و بیشتر در افرادی دیده میشود که بدن آنها به خوبی قادر به تولید کلاژن نیست. اسکار فرورفته در مقایسه با اسکارهای برجسته، کمتر رایج است.
3. اسکار کلوئید
اسکار کلوئید نوعی اسکار غیرطبیعی است که فراتر از محل برش اولیه گسترش پیدا میکند. ظاهر این اسکار معمولا ضخیم، بنفش رنگ و بسیار برجسته هستند و درمان سختتری دارند.
از چه روشهایی میتوان برای درمان اسکار سزارین استفاده نمود؟
روشهای درمان اسکار سزارین، بسته به نوع، شدت و قدیمی یا جدید بودن اسکار میتواند متفاوت باشد. انتخاب بهترین روش تنها با تشخیص پزشک یا یک فرد متخصص انجام میشود که از جمله موثرترین روشهای درمان این نوع اسکار، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- استفاده از کرمها و ژلهای ترمیم کننده پوست: اولین و سادهترین گزینه، استفاده از کرمها یا پمادهایی است که حاوی ترکیبات ترمیم کننده مانند ویتامین E، سیلیکون و یا آلانتوئین میباشند و به نرم شدن، کاهش التهاب و کمرنگ شدن جای زخم کمک میکنند. جینا کلینیک بهترین و موثرترین نوع پمادهای ترمیمکننده را با فرمولاسیون تخصصی برای شما ساخته است تا بتوانید با استفاده از این پماد اسکارهای پوستی خود را درمان نمایید.
- لیزر درمانی (Laser Therapy): این روش به عنوان یکی از موثرترین و مدرنترین روشها برای درمان اسکار سزارین شناخته میشود که میتوان از انواع لیزرهای مختلف مانند لیزر فرکشنال (CO2) و لیزر رنگی پالسی (PDL) استفاده نمود تا علاوه بر صاف نمودن سطح پوست، قرمزی و التهاب زخم را نیز کاهش پیدا کنند.
- تزریق کورتون (کورتیکواستروئیدها): این روش برای درمان اسکارهای برجسته یا کلوئیدی یک گزینه ایدهآل است. با تزریق داروی کورتون به صورت مستقیم به داخل زخم، التهاب اسکار کاهش پیدا کرده و کوچک میشود.
- میکرونیدلینگ (Microneedling): استفاده از سوزنهای زیر و ایجاد سوراخهای میکروسکوپی در پوست، فرایند بازسازی طبیعی پوست را تحریک کرده و به بهبود بافت، رنگ و یکنواختی پوست در محل اسکار کمک میکند. همچنین میتوان این روش را با کوکتلهای مزوتراپی که حاوی ترکیبی از ویتامینها، هیالورونیک اسید و مواد ترمیمی هستند، نیز ترکیب نمود.
- درمانهای خانگی و مکمل: شما میتوانید با تجویز پزشک و در کنار درمانهای کلینیکی خود، از روشهای خانگی نیز استفاده نموده و به بهبود تدریجی بافت پوست کمک کنید. این روشها شامل موارد زیر میشوند:
- استفاده از روغن نارگیل، روغن گل رز یا اسطوخودوس
- ماساژ منظم محل زخم
- رژیم غذایی حاوی ویتامین C و پرونئین برای تسریع ترمیم بافت
درمانهای خانگی میتوانند به عنوان مکمل در کنار روشهای تخصصی بهبود اسکار سزارین کمککننده باشند، اما جینا کلینیک هیچ تضمینی در مورد تأثیرگذاری مستقل روشهای خانگی ندارد.
جینا کلینیک، بهترین مرکز تخصصی برای درمان انواع اسکار سزارین
اگر ظاهر اسکاری که از بخیه سزارین به جا مانده است، شما را ناراحت میکند یا بر اعتماد به نفس شما تاثیرگذار است، میتوانید از راهکارهای درمانی موثر، تخصصی و پیشرفته برای درمان آنها استفاده کنید. جینا کلینیک یک مرکز تخصصی در زمینه درمان انواع اسکار پوستی از جمله است که با بهرهگیری از جدیدترین تجهیزات پزشکی، تیمی مجرب از متخصصان و تنوع بالا در روشهای درمانی پیشرفته، توانسته است رضایت بسیاری از مراجعین خود را در زمینه درمان اسکار سزارین جلب کند. شما میتوانید برای دریافت مشاوره و بهرهمندی از خدمات کلینیک جینا از طریق شمارههای درج شده در سایت با ما تماس بگیرید.
چگونه میتوان از بروز اسکار سزارین جلوگیری نمود؟
- رعایت بهداشت محل بخیه: عفونت یکی از عوامل اصلی بروز اسکار سزارین است و تمیز و خشک نگه داشتن ناحیه جراحی در روزهای اولیه، نقش مهمی در جلوگیری از عفونت دارد.
- استفاده از پمادها یا کرمهای ترمیم کننده: پس از تایید پزشک، استفاده از کرمهای ترمیمی مانند ژل سیلیکونی، زینک اکساید یا ویتامین E میتواند به روند ترمیم پوست کمک کند و از تشکیل اسکارهای ضخیم جلوگیری نماید.
- پرهیز از کشیدن یا فشار به ناحیه بخیه: بلند کردن اجسام سنگین یا حرکات شدید شکمی میتواند باعث باز شدن بخیه یا ضخیم شدن زخم شود. استراحت کافی و داشتن حرکات کنترل شده در پیشگیری از بروز این عارضه اهمیت بسیار زیادی دارد.
- ماساژ ملایم (با تجویز پزشک): پس از بهبود یافتن نسبی زخم، ماساژ روزانه با حرکات دایرهای و استفاده از روغنهای گیاهی (مانند روغن آرگان یا نارگیل) به بهبود بافت پوست کمک میکند.
- داشتن رژیم غذایی سرشار از ویتامین C و پروتئین: برای ترمیم بهتر پوست، مصرف غذاهای حاوی ویتامین C، روی و پروتئین نقش مهمی را در تولید کلاژن به میزان کافی و بهبود اسکار پوستی فرد ایجاد میکند.
نکات مراقبتی پس از زایمان جهت پیشگیری از اسکار سزارین
برای آنکه بخیه سزارین شما به سرعت بهبود پیدا کرده و به اسکار تبدیل نشود، باید نکات مراقبتی زیر را رعایت نمایید:
- تمیز و خشک نگه داشتن محل زخم
- پوشیدن لباسهای گشاد و نخی
- خودداری از فعالیتهای سنگین
- تغذیه مناسب و آب کافی
- استفاده از پمادها یا ژلهای ترمیمی
- ماساژ ملایم زخم
- دوری از آفتاب
- پیگیری منظم با پزشک